Kulaylka Doorasha Brazil iyo Hadhka Trump oo ka Dhex Muuqda Ololaha

0
30

Madaxweynaha Brazil Luiz Inacio Lula da Silva ayaa si rasmi ah u bilaabay ololihiisa doorashada markii afraad. Axaddii todobaadkan, taageerayaasha Xisbiga Shaqaalaha ayaa xarunta shirarka ee Sao Paulo ku soo bandhigay calamo casaan ah iyo hal ku dhigyo Lula lagu taageerayo. Siyaasigan 80 jirka ah ee xukunka ku soo laabtay sanadkii 2023 ka dib markii uu xilka hore laba xilli u soo qabtay, 2003 ilaa 2010 ayaa hadna  ku dhawaaqay inuu u tartamayo madaxtinimada.

Wuxuu taageerayaashiisa u sheegay in haddii uu ku guuleysto doorashada Oktoobar, ay noqon doonto xilligiisii ugu dambeeyay. Halkii uu diiradda saari lahaa rikoodhkiisa gudaha, khudbadda Lula waxay iftiimisay booska Brazil iyo adduunka sii xumaanaya ee aan xasilloonayn. Wuxuu ku baaqay in la kordhiyo kharashaadka difaaca wuxuuna ballanqaaday inuu ka ilaalin doono kaydka dhulka naadirka ah iyo macdanta kale ee muhiimka ah ee Brazil uu ka xakamayn doono shisheeye. “Waxaan rabaa inaan diyaar garoobo, si aan cidina u soo gelin dalkan,” ayuu yidhi Lula.

Wuxuu sidoo kale ka digay in Shiinaha, Maraykanka iyo Faransiiska aan loo oggolaan doonin inay galaan hantida macdanta ee Brazil iyada oo aan la ixtiraamin madaxbannaanida dalka.

Hadhka Trump ayaa ka muuqda doorashada

Fariinta Lula waxay ka tarjumaysaa xiisadda sii kordheysa ee u dhaxaysa Brasilia iyo Washington. Maraykanka ayaa laba wareeg oo canshuur ah ku soo rogay badeecadaha Brazil bishii July, isaga oo ku eedeeyay dhaqamada ganacsi ee aan caddaaladda ahayn, eedeyntaas oo ay diiday dowladda Brazil.

Trump ayaa sidoo kale xidhiidh dhow la lahaa qoyska ninka ugu cadcad ee la tartamaya Lula, Senator Flavio Bolsonaro, oo ah curadka madaxweynihii hore Jair Bolsonaro.

“Hadaanu nahay Brazil, ma aqbalno qof kasta oo qabkiisa gaadhsiiya meel aan loogu talagelin,” Lula ayaa u sheegay taageerayaasha.

Flavio Bolsonaro, oo 45 jir ah, isla markaana ah wiilka curad ee madaxweynihii ka horeeyey Lula ayaa soo baxay isaga oo ah musharraxa ugu horreeya ee midigta ka dib markii aabihiis lagu helay dambi ah inuu qorsheynayay inuu meesha ka saaro natiijada doorashada 2022 iyo inuu ka hor istaago Lula inuu xilka qabto. Lula wuxuu isku dayay inuu xidhiidhka qoyska Bolsonaro iyo Trump u adeegsado doorashada si loo kala doorto madax-bannaanida qaranka iyo u hoggaansanaanta danaha shisheeye. Wuxuu Flavio Bolsonaro ku tilmaamay “khaa’in qaran”, eedeyntaas oo uu senatarku beeniyay.

Leonardo Paz, oo ah bare sare oo cilmiga siyaasadda ka dhiga Getulio Vargas Foundation, ayaa u sheegay wakaaladda wararka ee AFP in doodda madaxbannaanida ay timid waqti faa’iido u leh madaxweynaha.

“Fariinta madaxbannaanida waxay timid xilligii ugu habboonaa ee Lula,” ayuu yidhi Paz, isaga oo intaa ku daray inay u saamaxday inuu aqoonsado cadow dibadda ah oo uu ku eedeeyo qaar ka mid ah dhibaatooyinka Brazil.

Sahan dhawaan la sameeyay oo lagu magacaabo Datafolha ayaa Lula ka hormariyay tartanka wareega labaad ee suurtagalka ah ee uu la geli doono Flavio Bolsonaro, 48 boqolkiiba ilaa 43 boqolkiiba, siday u kala horreeyaan. Farqiga ayaa weli cidhiidhi ah waddan si weyn ugu kala qaybsan taageerayaasha madaxweynaha garabka bidix iyo dhaqdhaqaaqa Bolsonaro.

Cadaadiska gudaha ayaa weli jira

Lula waxay tilmaami kartaa kobaca dhaqaalaha, shaqada sare iyo barnaamijyada bulshada oo taageerayaashu ay sheegeen inay horumariyeen nolosha dadka reer Brazil ee saboolka ah. Shirka, haweeneyda ka shaqeysa arrimaha bulshada Cristiane Rosa Julho ayaa u sheegtay AFP in siyaasadaha Lula ay u suurtageliyeen qoyskeeda inay yeeshaan guri markii ugu horreysay jiilal.

Si kastaba ha ahaatee, korodhka qiimaha nolosha iyo walaacyada ku saabsan hoos u dhaca dadweynaha ayaa weli ah daciifnimo muhiim ah oo haysata dowladda.

Dembiyada ayaa sidoo kale la filayaa inay noqdaan arrin weyn oo doorashada ah, gaar ahaan bulshooyinka ay kooxaha dambiilayaasha abaabulan ay si weyn u xakameeyaan.

Dhanka kale, baadhitaannada musuqmaasuqa ayaa gaadhay labada dhinac: Flavio Bolsonaro ayaa lagu hayaa baadhitaan ku saabsan dadaallada lagu doonayo in lagu helo maalgelin bangi oo lagu eedeeyay khiyaano dhaqaale, halka mid ka mid ah wiilasha Lula lagu baadhayo musuqmaasuq la tuhunsan yahay iyo saameyn ku yeelasho.

Lula ayaa sidoo kale ka hadlay walaacyada ku saabsan in da’diisa sii weyn ay xaddidi karto awooddiisa uu ugu adeegi karo muddo kale. Wuxuu u sheegay taageerayaasha in socodka joogtada ah iyo tababarka xoogga ay ka dhigeen “mid aad u wanaagsan” iyo jidh-dhis marka loo eego markii ugu horreysay ee uu ku guuleystay madaxtinimada sannadkii 2002.

Lula, waayo-aragnimadiisu waxay u badan tahay inay tahay mid ka mid ah doodaha ugu muhiimsan ee ololaha. Si kastaba ha ahaatee, dadka ka soo horjeeda waxay isku dayi doonaan inay doorashada ka dhigaan mid lagu go’aaminayo qiimaha nolosha, amniga dadweynaha iyo murannada siyaasadeed ee ku xeeran dowladdiisa.