Uganda oo Taallo u Dhistay Raysal-Wasaaraha Israa’iil Walaalkii iyo Xasuusta Hawlgalkii Entebbe

0
15

Dowladda Uganda ayaa soo bandhigtay taalo loo sameeyay Yonatan Netanyahu, oo ah walaalka ka weyn ra’iisul wasaaraha Israa’iil, kaas oo lagu dilay howlgalkii samatabbixinta dadkii la haystayaasha ah ee Entebbe 50 sano ka hor. Taliyaha ciidamada Uganda Jeneraal Muhoozi Kainerugaba ayaa sheegay in taallada ay sharaf u tahay geesinimadiisa iyo adeeggiisa naf-hurnimada leh. Netanyahu wuxuu ahaa askariga kaliya ee Israa’iiliga ah ee lagu dilay weerarkii lagu soo badbaadiyay in ka badan 100 qof oo la haystay, ka dib markii laba Falastiiniyiin ah iyo laba Jarmal ah ay afduubteen diyaarad Air France ah oo ka kacday Tel Aviv una weecisay garoonka diyaaradaha ee caalamiga ah ee Uganda.

Kainerugaba wuxuu howlgalka ku tilmaamay “mid ka mid ah dhacdooyinka ugu muhiimsan taariikhda casriga ah” wuxuuna ka hadlay xidhiidhka dhow ee hadda u dhexeeya labada dal “safar cajiib ah”. Taallada Netanyahu, oo hore u socota isaga oo gacanta ku haya qori darandooriya, ayaa taagan bannaanka hore ee garoonka diyaaradaha halkaas oo badbaadintu ka dhacday. Intii uu socday howlgalka, saddex qof oo la afduubtay – Jean-Jacques Mimouni, Pasco Cohen iyo Ida Borochovitch – ayaa iyaguna dhintay, Dora Bloch-na markii dambe waxaa lagu dilay isbitaal ku yaal caasimadda Kampala, iyada oo halkaas lagu daweynayo.

“Xusuustooda ha sii ahaato mid dhiirrigelisa jiilalka mustaqbalka ee raadinta nabadda, caddaaladda iyo sharafta aadanaha,” ayuu yidhi taliyaha ciidanka. Afduubayaashii iyo saddex la socotay oo ku biiray Uganda ayaa sidoo kale la dilay, iyo sidoo kale ugu yaraan 45 askari oo Ugandan ah, dagaal ay la galeen Israa’iiliyiinta. Isagoo qiraya dhimashada askarta, Kainerugaba wuxuu sheegay inay “si geesinimo leh u dagaalameen… waxay aaminsanaayeen inay tahay sabab macquul ah. Dabcan, maanta, waxaan ognahay in dowladdii Idi Amin, oo ay u adeegeen, ay ahayd kaligii talisnimo naxariis darro ah oo aan matalin dadka Uganda.”

Diyaaraddii ku socotay Paris, oo ka kacday Tel Aviv 27-kii Juun 1976, ayaa ku hakatay Athens, halkaas oo afduubayaashii, oo ka socday Jabhadda Caanka ah ee Xoreynta Falastiin, ay diyaaradda ka raaceen. Waxay la wareegeen maamulka diyaaradda waxayna ku qasbeen inay u weecato Liibiya, halkaas oo ay shidaal ku shubato. Dabadeed Airbus A300 ayaa u duushay Uganda, halkaas oo Amin uu ku soo dhaweeyay markii ay soo degtay. Afduubayaashu waxay dalbadeen $5 milyan iyo in la sii daayo 53 dagaalyahan oo ku xidhan Israa’iil, Faransiiska, Jarmalka, Switzerland iyo Kenya si loogu beddelo la haystayaasha. Qaar ka mid ah la haystayaasha ayaa la sii daayay 30-kii Juun iyo 1-dii July, laakiin Israa’iiliyiinta iyo Yuhuuddu way sii joogeen.

3-dii Luulyo, ka dib markii ay ka soo duuleen Israa’iil iyaga oo sii maraya Kenya, ciidamada kumaandooska ee heerka sare ah ayaa ka degay Entebbe waxayna bilaabeen hawlgal socday wax ka yar 90 daqiiqo. Hawlgalkii samatabbixinta ayaa laga xusay Israa’iil laakiin wuxuu ahaa mid aad u ceeb badan oo loo geystay Amin. Ra’iisul Wasaare Benjamin Netanyahu ayaa booqday Entebbe toban sano ka hor halkaas oo uu ku yidhi: “Waxaan walaalkay ka bartay inaad u baahan tahay laba shay si aad uga adkaato argagixisada: caddeyn iyo geesinimo.”

Kainerugaba wuxuu ku tilmaamay wixii dhacay nus qarni ka hor “cutub xanuun badan oo taariikhdeena ah” laakiin, ayuu raaciyay, xidhiidhka Uganda iyo Israa’iil wuxuu isu beddelay “iskaashi lagu garto kalsooni, ixtiraam iyo iskaashi”.