Qore Axmed M. Saleebaan
Hargeysa (Dawan) Warbaahinta World Prime News ayaa warbixin ay daabacday ku soo bandhigtay xog caalami ah oo la xiriirta warar sheegaya in Jamhuuriyadda Somaliland ay hub culus ka heshay dawladda Israa’iil. Warbixintu waxay si qoto dheer u falanqaysay saamaynta istiraatiijiyadeed ee iskaashiga Somaliland iyo Israa’iil, xiisadaha ka aloosan Geeska Afrika, iyo waxa ay arrintani uga dhigan tahay amniga gobolka.
Warbixintu waxay xustay in xanta wararka ku saabsan hub culus oo la sheegay in Israa’iil ay ku wareejisay Somaliland ay si degdeg ah ugu faafayaan saxaafadda gobolka iyo tan caalamka, iyo sidoo kale baraha bulshada. Taas oo soo bandhigaysa tallaabo istaraatiiji ah oo ku saabsan in Somaliland ay qaaday tallaabo milatari oo cajiib ah, taasoo si weyn u ruxday dawladda fashilantay ee Muqdisho iyo xulafadeeda, isla markaana bedeshay dheelitirka awoodda ee Geeska Afrika.
Warbixintan oo uu Wargeyska Dawan soo turjumay, ayaa ku bilaabatay sidan “Waxaynu kala saaraynaa waxa la xaqiijiyay iyo waxa weli ku jira mala-awaalka. iyo sida Soomaaliya iyo xulafadeedu ay uga jawaabayaan. Falanqayntu waxay dhuuxaysaa saamaynta istiraatiijiyadeed, xiisadaha ka taagan Geeska Afrika, iyo waxa ay tani ka dhigan tahay amniga gobolka. Xanta ku saabsan hub culus oo la sheegay in Israa’iil ay u dirtay Somaliland ayaa si degdeg ah ugu faaftay saxaafadda gobolka iyo baraha bulshada, taasoo abuurtay sheeko xooggan oo ah in Somaliland ay qaadday tallaabo milatari oo layaab leh oo ruxday Soomaaliya, isla markaana beddeshay dheelitirka awoodda ee Geeska Afrika.”
Sida ay warbixintu sheegtay, qodobka ugu weyn ee si rasmi ah loo xaqiijiyey ayaa ah go’aankii Israa’iil ay sida rasmiga ah ugu aqoonsatay Somaliland dawlad madax-bannaan 26-kii Diseembar 2025. Tallaabaas oo noqotay markii ugu horreysay ee dal xubin ka ah Qaramada Midoobay uu si rasmi ah u aqoonsado Somaliland tan iyo markii ay madax-bannaanideeda ku dhawaaqday 1991-kii.
“In ka badan soddon sanno, Somaliland waxay ku shaqaynaysay nidaam dawladnimo oo leh hay’ado shaqaynaya, doorashooyin, iyo ciidan u gaar ah, balse go’aanka Israa’iil wuxuu si lama filaan ah u beddelay jawiga. Si kastaba ha ahaatee, mala-awaalka ku saabsan hubka culus ee Israa’iil ay siisay Somaliland ma joogsan. Juqraafiga Somaliland gaar ahaan dekedda Berbera iyo tashiilaadka ku dhow ayaa ka dhigaya goob istiraatiiji ah oo ku taalla mid ka mid ah marinnada badda ee ugu muhiimsan dunida, halkaas oo ay maraan maraakiibta isku xidha Yurub, Bariga Dhexe, iyo Aasiya. Xilli ay taagan yihiin xiisado ka jira Badda Cas, marin kasta oo lagu helo tas-hiilaadkan wuxuu leeyahay qiime amni iyo saad oo weyn.” ayaa lagu yidhi warbixinta.
Hase yeeshee, warbixintu waxay si cad u xustay in aanay jirin cadaymo waaweyn oo la xaqiijiyey oo muujinaya in Israa’iil ay hub culus ku wareejisay Somaliland. “Ma jiraan sawirro dayax-gacmeed oo la soo bandhigay, ogeysiisyo rasmi ah, ama diiwaanno difaac oo la xaqiijiyey oo muujinaya wareejin hub. Waxa jira, sida lagu sheegay warbixinta, waa wadahadal furan oo ku saabsan iskaashi amni oo mustaqbalka ah.”
Warbixintu waxay intaasi raacisay “Mas’uuliyiinta Somaliland ayaa si isa soo taraysa uga hadlayay suurtagalnimada dhismaha iskaashi istiraatiiji ah. Wareysi si weyn loo faafiyey, wasiirka madaxtooyada Somaliland Khadar Xuseen Cabdi ayaa sheegay in Somaliland ay diyaar u tahay iskaashi amni oo ay la yeelato saaxiibbadeeda, isla markaana ay furan tahay in tas-hiilaad milatari la siiyo dalalka ay saaxiibka yihiin ee daneeya. Hadalkaasi wuxuu muujinayaa istiraatiijiyad ku dhisan in marin juqraafiyeedka loo beddelo aqoonsi iyo maalgashi.”
Warbixintu waxay adkaysay in aqoonsiga Israa’iil laftiisu yahay arrin istiraatiiji ah oo miisaan leh. Waxaana lagu yidhi “Tallaabadaasi waxay kor u qaadday maqaamka dublamaasiyadeed ee Hargeysa, waxayna furtay albaabo suurtagal ka dhigaya iskaashi dhinacyada ganacsiga, sirdoonka, amniga badda, iyo kaabayaasha dhaqaalaha.”