Nayjeeriya ayaa sheegtay inay magdhaw ka dalaban doonto Koonfur Afrika, ka dib markii dhowaan dalkaa laga saaray muwaadiniinteeda ka dib dibadbaxyo dhawaan lagu bartilmaameedsaday muhaajiriinta aan sharciga haysan.
Afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda Kimiebi Imomotimi Ebienfa ayaa BBC u sheegay in arrinta ay labada dowladood ka wada hadli doonaan “heerarka ugu sarreeya”.
Ku-simaha Wakiilka Sare ee Koonfur Afrika Alexander Ajayi ayaa Salaasadii ka sheegay telefishanka maxalliga ah in dawladdu ay bilowday diiwaan gelinta ganacsiyada iyo hantida ay ka tageen dadka reer Nigeria.
Ganacsade Nayjeeriya ah oo sugaya in dib loogu celiyo dalkiisa ayaa BBC-da u sheegay inuu ku noolaa Koonfur Afrika ku dhawaad toban sano, uuna ka tagay ganacsigiisa iyo gurigiisa sababta oo ah wuxuu u baqayay amnigiisa.
Oghodero Erejor Wilson, oo 32 jir ah, ayaa sheegay inuu wax walba lumiyay cabsi awgeed. “Wax walba waxaan kaga tagay gurigayga oo ay ku jiraan dharkii.”
Wuxuu ka mid yahay boqolaal Nayjeeriyaan ah oo weli sugaya in laga soo daadgureeyo Koonfur Afrika. In ka badan 600 oo Nayjeeriyaan ah ayaa horey loogu celiyay dalkooda toddobaadyadii la soo dhaafay.
Mas’uuliyiinta Koonfur Afrika ayaa sheegaya in kuwa loo duuliyay dalkooda ay si sharci darro ah ku joogeen dalka – inkasta oo ay arrintan muran ka taagan tahay Nayjeeriya.
Qiyaastii 25,000 oo muwaadin oo ka soo jeeda dalal kale oo Afrikaan ah ayaa ka tagay Koonfur Afrika ka dib markii ay dhaceen dibadbaxyo toddobaadyadii la soo dhaafay oo ay dhigayeen kooxo dalbanaya in dowladdu ay wax badan ka qabato sidii loo xakameyn lahaa socdaalka sharci darrada ah.
Qaar ka mid ah kooxaha ka soo horjeeda muhaajiriinta ayaa siiyay ajaanibta aan sharciga haysan waqti kama dambays ah oo ah 30 Juun inay ka baxaan dalka, waxayna abaabuleen dibadbaxyo ay ka soo qaybgaleen kumanaan qof Salaasadii. Kuwaas oo inta badan ahaa kuwo nabdoon, laakiin waxaa jiray dhacdooyin gooni gooni ah oo rabshado ah oo ka dhan ah ajaanibta.
Booliska Koonfur Afrika ayaa sheegay in ilaa 900 oo qof la xidhay, badankoodna lagu helay dambiyo la xidhiidha socdaalka iyo dhac.
Ku-simaha guddoomiyaha sare ee Nayjeeriya ayaa sheegay inuu weydiistay dhammaan kuwa ka tagay Koonfur Afrika “inay si sax ah u diiwaangeliyaan waxyaabaha ay ka tageen marka loo eego ganacsiyada, xitaa baabuurta, hantida ma guurtada ah iyo tan aan ahayn”.
Afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda Ebienfa ayaa BBC u sheegay in dhammaan sheegashooyinka la xaqiijin doono ka hor inta aan la gudbin codsi rasmi ah.
“Xidhiidhka kama aynaan jarin Koonfur Afrika, wali waxaan la macaamilaynaa heerka ugu sarreeya, waxaan kala saari doonnaa faahfaahintaas iyada oo la adeegsanayo marinnadeenna diblomaasiyadeed ee caadiga ah,” ayuu yidhi.
Wilson, oo ah ganacsadaha, ayaa sheegay inuu ganacsi dharka ah ka waday magaalada Centurion ee Koonfur Afrika ee gobolka Gauteng muddo sannado ah.